جمال الدين محمد الخوانساري
40
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
كه بوده باشد ترا نزد خدا ، اگر چنين نكنى وصرف كنى از براي آخرت . 7356 للانسان فضيلتان عقل ومنطق ، فبالعقل يستفيد ، وبالمنطق يفيد . از براي آدمي دو فضيلت است ، عقل وگويائى ، پس بعقل استفاده ميكند ، وبگويائى منطق افاده ميكند ، « استفاده » بمعنى طلب فايده وكسب آنست ، و « افاده » بمعنى رسانيدن فايده بديگريست ، ومراد اينست كه : آدمي را دو افزونيست بر حيوانات ديگر ، عقل وگويائى ، و « عقل » از براي اينست كه كسب فوايد وعلوم ومعارف نمايد ، و « گويائى » از براي اينست كه آنها را از براي ديگران افاده كند . 7357 للمتّقى هدى في رشاد ، وتحرّج عن فساد ، وحرص في اصلاح معاد . از براي پرهيزگار راهنمائيست در رشاد ، وباز ايستاد نيست از فساد ، وحرصيست در اصلاح معاد ، « رشاد » بفتح راء بمعنى راه راست درست است ، ومراد اينست كه پرهيزگار راهنماست در آنچه راه صواب باشد در هر باب ، يا اين كه خودش در راه صوابست ، ومردم را نيز راه مىنمايد بآن ، و « معاد » بمعنى بازگشت است يا روز بازگشت ، چنانكه مكرّر مذكور شد . 7358 لير عليك اثر ما أنعم اللّه به عليك . بايد كه ديده شود بر تو نشان آنچه انعام كرده بآن خدا بر تو ، يعنى بايد كه پنهان نداشت آنرا وبخيلى نكرد بآن ، وصرف كرد در مصارف خير وشكر آن كرد . 7359 لينهك عن ذكر معايب النّاس ما تعرف من معايبك . بايد كه منع كند ترا از ذكر عيبهاى مردم آنچه مىدانى از عيبهاى خود .